Eén plus één is?

Maart 2017

Ik neem aan dat de meeste mensen op school rekenen hebben geleerd en dus heel goed weten dat één plus één twee is. Tot nu toe heeft niemand mij daar ooit voor op mijn vingers getikt; de uitkomst blijkt inderdaad tenminste twee te zijn, daar is vriend en vijand het over eens. 

Hiervan uitgaand stel ik vervolgens aan bestuurders en CEO’s van organisaties en aan hun medewerkers en leidinggevenden de vraag: ‘Als de uitkomst dan zo vanzelfsprekend is, waarom leggen jullie v.w.b. je dagelijkse bijdrage dan zoveel nadruk op wat zo vanzelfsprekend is?’
Vervolgens moet ik uitleggen wat ik met deze vraag precies bedoel.

Eén + één (1)Ik bedoel te zeggen; waarom hechten we collectief zoveel waarde aan en richten we onze focus met name op de uitkomsten, op de resultaten van onze dagelijse bijdragen? Waarom vertrouwen we er niet gewoon op, dat één plus één inderdaad twee is en richten we al onze effort en energie op de eraan voorgaande stappen die tot deze resultaten en uitkomsten hebben geleid? Of misschien nóg duidelijker: Waarom behandelen we de gevolgen alsof het oorzaken zijn?

Een voorbeeld uit de praktijk
Onlangs werd ik voor een MT-bijeenkomst uitgenodigd waar ook het hoofd van de betreffende afdeling bij aanwezig was. In het gesprek dat plaatsvond kwamen twee verschillende visies op tafel over de norm waaraan een bepaalde werkwijze moet voldoen. De case die aan de orde was, ging over het aantal bonnen dat de gemeentelijke controleur openbare ruimte (COR) per dag moet schrijven om kostendekkend te werken.
Er is niet zoveel fantasie voor nodig om in plaats van parkeerbonnen, de caseloads van medewerkers van de Sociale Dienst of de omzet van een commercieel bedrijf te bedenken. Vrijwel iedere medewerker en leidinggevende wordt geleerd zich voor het behalen van targets of de resultaten in te zetten. Dat is zoals het op het Westerse en economische speelveld gaat.

Wanneer in de bijeenkomst één van de MT-leden het minimum aantal te schrijven bonnen te berde brengt, roept het hoofd van deze afdeling verontwaardigd en met enige stemverheffing uit: “Daar gaat het toch niet om? Het is toch niet ons werk om aan een bepaald aantal bonnen te voldoen? Daar willen we onze kostbare tijd toch niet mee vullen?” De MT-leden kijken ietwat verbaasd op, want dat was precies de focus waar ze zich tot nu toe op gericht hebben.
Argumenten zoals, met plezier werken, zelf de verantwoording nemen en creatief en coöperatief met elkaar samenwerken, de eindconclusies uit een eerdere tweedaagse training waar de toekomstvisie van deze afdeling gezamenlijk in was uitgewerkt, worden als mogelijke streefdoelen naar de toekomst geschoven. Eerst de minimaal te schrijven bonnen en daarna komen deze streefdoelen wel. 

Ik als begeleider en waarnemer van deze discrepantie zie de verbazing op de gezichten over de stevige reactie van het hoofd en een van MT-leden verwoordt het uitstekend als hij zich enigszins verontwaardigd tot hem richt en zegt: “Ik wil jou wel eens zien als onze COR’s hun bestaande focus loslaten? Hoe denk je dat ze daar op straat en in het heetst van de strijd mee omgaan?”
Het hoofd laat zich echter niet uit het veld slaan en herinnert hen aan de gezamenlijke visieafspraken en brengt tegen zijn repliek in: “Wat ik wil, en daar mag je me altijd op aanspreken, is onze toen mooi verwoorde en inspirerende visie niet als streefdoel voor de toekomst, maar tot uitgangspunt in ons werk nu verheffen. Ik weet zeker en durf het risico ook aan, dat het met het aantal bonnen dan wel goed komt!”

Wat zegt hij feitelijk en waarin schuilen de kansen en de bedreigingen van zijn boude en dappere stellingname?
Eigenlijk zegt hij niet veel anders, dan dat één plus één tenminste twee is. Daar kun en mag je steevast op rekenen en van uitgaan! Zolang je gericht aandacht besteedt aan de stappen voorafgaand aan de resultaten, dan hoef je je over de uitkomst verder niet druk te maken of te bekommeren. Daar mag je op vertrouwen. 

Vertaald naar de dagelijkse praktijk van de COR’s, wil dat volgens het hoofd zeggen: "Wanneer wij samen in ons werk de nadruk leggen op ontspannen en met plezier werken, beter omgaan met onze verantwoordelijkheden en ons richten op coöperatief met elkaar samenwerken, dan zijn de resultaten van onze bijdrage tenminste zo goed, zo niet beter dan voorheen toen we ons nog alleen op de aantallen vastpinden. Wanneer we ons focus richten op waar we in het moment mee bezig zijn, zoals bijvoorbeeld onze vooroordelen en aannames helder hebben en als één team of één familie functioneren, dan heb ik het volste vertrouwen in het aantal bonnen dat we schrijven."

Als wat dit hoofd verwoordt en allemaal zo is en we helder hebben dat we ons dus eigenlijk vergissen en de gevolgen inderdaad aanzien voor oorzaken, dan dringt zich de vraag op, waarom we dat dan toch zo vaak doen en als drenkelingen aan de gehoopte resultaten blijven vasthouden? Het is toch zonneklaar dat je met een andere focus en mindset tenminste dezelfde, zo niet betere resultaten behaalt? 

Zou het kunnen dat we dat doen omdat het ons aan zelfvertrouwen ontbreekt en we bang zijn om de controle te verliezen? Kunnen we ertegen als we even niets te doen hebben of menen we dan geen betekenis meer te hebben en voelen we ons machteloos? Zoeken we daarom onze toevlucht in veel doen en acties, waar we de resultaten wel goed aan kunnen afmeten? Zijn we, om onszelf te rechtvaardigen, daarom zo verknocht aan en dol op targets?

Zou één plus één dan tóch méér zijn dan twee?

 

 


In welke realiteit leef en werk jij?

Februari 2017

Maar weinig mensen willen geloven dat we grotendeels onbewust leven en werken. Ons onderbewustzijn blijkt volgens wetenschappelijk bewijs voor 95% ons dagelijkse doen-en-laten te bepalen. Dit is vooral voor bestuurders en CEO’s van organisaties, die menen veel invloed op het besturen en managen te hebben, een lastig te accepteren gegeven waar ze niet zomaar zonder slag of stoot in meegaan. Toch is precies dát de reden waarom er op korte termijn nauwelijks iets echt verandert, ondanks onze vermeende invloed en de soms kostbare inspanningen die we ons ervoor getroosten. Voordat de veranderingen beklijven, moeten ze een vaste gewoonten worden en dat lijkt een lans te breken voor hard en noest werken. ‘Lijkt’, want is dat zo of kunnen we misschien ook anders en eenvoudiger tegen het veranderen ansich aankijken?  

De akker voorbereiden

Akker-in-Basilicata

Wanneer we het over het onderbewuste hebben, haken veel mensen af in de veronderstelling er toch niet zoveel aan te kunnen doen. Enerzijds is dat juist, maar anderzijds niet. Aan ons onderbewustzijn zelf kunnen en hoeven we niets te doen, die functioneert zonder onze inmenging prima. Aan de conditie waarbinnen dit onderbewustzijn zich beweegt en hoe het zich kenbaar kan maken, kunnen we echter veel doen. Wij noemen het ‘de akker voorbereiden’ en deze naam hebben we niet zomaar toevallig gekozen.

Zoals een boer, voordat hij aan het eind van het seizoen kan oogsten, eerst de grond met mest moet opwaarderen, om hem vervolgens om te ploegen en eggen om hem te egaliseren, en uiteindelijk, na deze bewerkingen, het juiste zaad erin mag zaaien, zo kunnen ook wij iets vergelijkbaars doen met onze interne akker. Wij noemen het 'de Werkplaats voor de geest', de enorm grote, intelligente en vruchtbare binnenruimte in ieder mens. We kunnen deze Werkplaats zo bewerken en opwaarderen, dat ons onderbewustzijn er uitstekend en vruchtbaar in kan wortelschieten.

Om het echter zover te laten komen moeten we deze metafoor eerst naar de dagelijkse praktijk zien te vertalen, want wat betekent dit omploegen, eggen en bemesten van de interne akker in onze Werkplaats?

De Werkplaats voor de geest
Zoals de grond eerst moet worden opgewaardeerd voordat hij wordt omgezet, zul jij ook jouw Werkplaats voor de geest, waarin op celniveau al jouw voorgaande negatieve en positieve ervaringen liggen opgeslagen, eerst met voedzame kennis en inspiratie moeten opwaarderen. Oude wonden, trauma’s en mogelijke geheimen die lang ondergronds zijn gebleven, worden behoedzaam en veilig aan het daglicht blootgesteld met als doel ze, afgestemd op de situatie en in het moment suprême, te herkennen

Dit is de eerste noodzakelijke stap die er wat bonkig en onbeholpen uit kan zien en daarom met de nodige prudence, mildheid en respect dient te worden aangepakt. Wanneer naar verloop van tijd de harde kantjes eraf zijn, heeft dat het vergelijkbare effect als van eggen.
Jouw interne akker ligt er glooiend en ontvankelijk bij en wacht op het zaad dat er door jou nog behoedzaam ingestrooid moet worden. Wat is dat voor zaad en wat moet jij daarvoor doen en mogelijk ook laten? 

Aan wraak en wrok voorbij
Je staat voor de tweede belangrijke stap waarmee je het zaad creëert. Jou wordt na het herkennen van de oude trauma’s en geheimen gevraagd, ze daarna volmondig te erkennen en dat klinkt eenvoudiger dan het is. Je dient in te zien dat de wonden, waaraan je mogelijk nogal wat pijn hebt geleden, nodig waren om jou een belangrijke les te leren. Ze moesten gebeuren om je uiteindelijk sterker dan voorheen te maken en nu wordt je gevraagd ze met een open vizier en moedig onder ogen te zien. Je laat iedere wrok of wraakgevoelens achter je en wacht op het magische signaal dat het zaad spontaan gaat wortelschieten.

Aan de erop volgende stap – het definitief oplossen van de dilemma’s of de problemen – kun en hoef jij niets te doen, dat neemt het wortelschieten zelf voor zijn rekening. Jij mag evenals de boer nu geduldig op jouw handen gaan zitten en aanschouwen hoe het zaad aanslaat, de oogst de grond uitschiet en wat het jou aan het eind van de cyclus als resultaat oplevert. Hoe de oogst jou in overvloed ten deel valt en je mag je verwonderen over jouw ongrijpbare onderbewustzijn, die jou spontaan blijkt te hebben geholpen.     

 

 

 


Feedback, de spiegel van nog ongekend vermogen

Januari 2017

Weinig medewerkers zullen ontkennen dat ze door aandacht van wat ze dagelijks presteren en aan de organisatie bijdragen, plezier en stimulans beleven. Toch zijn de leidinggevenden die tijd vrijmaken om gericht aan hun medewerkers aandacht te besteden, met een kaarsje te zoeken in deze door drukte en haast getekende tijd. Het houdt ze gevangen in een wurggreep, waarin voor zo iets subtiels als aandacht vrijwel geen plaats is. Feitelijk blijft hen dan niet veel anders over, dan hun medewerkers controleren en afwegen of de behaalde resultaten voldoen aan de eerder geformuleerde prognoses en denkbeelden. Dat ze daarmee de medewerkers tot functies of een soort machines degraderen in plaats van ze als mensen van vlees en bloed te behandelen, dringt dan meestal niet door. 

Toch beschikt iedere medewerker over veel eigen vermogen en vrije energie die er weliswaar nog niet altijd helemaal uitkomen, maar er wel degelijk zijn. Iedereen die de moed heeft om serieus bij zichzelf te rade te gaan en naar binnen durft te kijken, weet dat.

Tips om  nog nauwelijk ingezet vermogen klaarwakker te maken
Hoe we dit vermogen klaarwakker maken, is een vraag waar velen zich in deze complexe tijd mee bezighouden. Hieronder staan een vijftal tips, die – indien toegepast en ter harte genomen – je kunnen helpen om het nu nog sluimerende vermogen meer zichtbaar te maken.

Tip 1 – Geef aandacht (respectvol feedback) aan jouw collegae, want zowel jij als zij zijn de moeite méér dan waard. Omdat iedereen aandacht prettig en stimulerend vindt, staat je niets in de weg om ook aandacht aan jezelf en jouw collegae te schenken.

Tip 2 – Neem tussen de werkzaamheden door regelmatig een zogeheten nul-moment, een spatie zoals we dat ook wel noemen. De gebruikelijke waan van de dag stompt af en stimuleert je niet. Het staat een goed contact met je onderbewustzijn in de weg, waardoor je het gevaar loopt, ongemerkt jouw intuïtie te ontkennen en er argwanend en cynisch van kunt worden.

Tip 3 – Leer te vertrouwen op wat je intuïtief krijgt ingefluisterd en neem die spontane impulsen serieus, hoe subtiel ook. Aan de taal van jouw onderbewustzijn herken je jouw vermogen dat zich niet laat ontkennen als je goed op jezelf bent afgestemd en met aandacht hebt leren luisteren.

Tip 4 – Heb in werksituaties de moed om de impulsen, die in het moment spontaan in je oprijzen, onbevangen in te brengen. Je respecteert en helpt iedereen als je het beste uit jezelf vrijmoedig in een grotere kring ter beschikking stelt.

Tip 5 – Neem jezelf niet zo serieus. Sta jezelf toe om van je fouten te leren zonder jezelf daarvoor te veroordelen. Ook als de feedback meer op jezelf dan op de ander slaat, neem hem toch serieus.

Twee weten meer dan één
Het basisprincipe van feedback is ‘twee weten meer dan één’ waarbij we de merkwaardige eigenschap bezitten, de balk in ons eigen oog niet en de blinde vlek of vlekken van de ander juist bijzonder goed te zien. Weet dat en zeg tegen jezelf: ‘Als ik, hiervan uitgaand, van mijn bijzondere eigenschappen geen gebruik maak, ontzeg ik naast mezelf ook de ander en kunnen we niet van onze beider fouten leren. We ontkennen feitelijk het collectieve vermogen waar organisaties met hun menselijk kapitaal, vrijelijk over kunnen beschikken’. 

Het vraagt van mij - als ik me er tenminste van bewust ben – mijn vermogen vrij ter beschikking te stellen waardoor de progressie van de organisatie in een stroomversnelling komt en de cultuur – de collectieve mindset van de organisatie - zich mettertijd ten positieve wijzigt.